De grote bonte specht is de meest algemene specht van Nederland en België. Met zijn zwart-witte verenkleed, felrode onderstaart en herkenbare roffel op boomstammen is hij een echte blikvanger én luistervogel. Hij is zowel in bossen als in tuinen te vinden en laat zich regelmatig zien aan voedertafels en pindasilo’s.
 

Hoe herken je de grote bonte specht?

De grote bonte specht is 23–26 cm groot.
 

• Veren: zwart-wit patroon; rug zwart, schouders en vleugels met witte vlekken.
• Onderstaart: helder rood.
• Kop: zwart met witte wangen; mannetje heeft een rode vlek op de achterkop, vrouwtje niet.
• Jonge vogels: hebben een rode kruin.
• Vlucht: golvend, typisch voor spechten.
• Geluid: scherp “kik” of “tsjik-tsjik”; daarnaast trommelt hij met snavel op holle stammen.

Zijn combinatie van zwart, wit en rood maakt hem onmiskenbaar.
 

 

Leefwijze en voedsel

De grote bonte specht is een alleseter, met een voorkeur voor dierlijk voedsel.
 

• Hij eet insecten en larven die hij uit boomschors hakt.
• In de herfst en winter schakelt hij over op noten, zaden en bessen.
• Hij kan met zijn sterke snavel noten en pitten kraken, vaak vastgeklemd in een “smederij” (een spleet in een boom).
• In de winter bezoekt hij ook voederplaatsen in tuinen.

Zijn lange, kleverige tong helpt hem larven diep uit gangen in hout te trekken.
 

Leefgebied en verspreiding

De grote bonte specht komt voor in bijna elk bosrijk gebied.
 

• Loof- en gemengde bossen, parken, lanen en tuinen.
• In Nederland en België is hij een standvogel, maar in sommige winters trekken vogels uit Noord- en Oost-Europa naar het westen.
• Zijn verspreiding strekt zich uit over bijna heel Europa en grote delen van Azië.

 

Broeden en jongen

De grote bonte specht hakt zelf een nestholte in een boomstam.
 

• Dit gebeurt elk jaar opnieuw, meestal hoog in een levende boom.
• Een legsel telt 4–7 witte eieren.
• Beide ouders broeden en voeren de jongen.
• Na het uitvliegen blijven de jongen nog enige tijd afhankelijk.

Zijn oude nestholten worden vaak gebruikt door andere soorten, zoals boomklevers, mezen en vleermuizen.

 

Bescherming en toekomst

De grote bonte specht is een algemene soort en zelfs in aantal toegenomen.
 

• Dit komt door meer bosaanplant en het toenemende gebruik van voedertafels in tuinen.
• Hij profiteert ook van dood hout in bossen, waarin veel insecten leven en waarin hij nestholten kan hakken.

 

Wist je dat…?

• … de grote bonte specht met zijn snavel een snelheid van 15–20 slagen per seconde haalt bij het roffelen?
• … zijn tong wel 4 cm uit de snavel kan steken en aan de punt kleverig is?
• … de hersenen van spechten speciaal beschermd zijn tegen schokken, zodat ze geen hersenletsel krijgen bij het hakken?
• … hij zogenaamde “smederijen” maakt: spleten of gaten waarin hij noten vastklemt om ze open te hakken?
• … oude nestholten van spechten cruciaal zijn voor andere soorten, zoals mezen, boomklevers, vleermuizen en zelfs vlinders?

De grote bonte specht is een kleurrijke en luidruchtige bewoner van bossen en tuinen. Zijn roffel is een echte “trommelsolo” in het voorjaar en zijn zwart-wit-rode verenkleed maakt hem een sierlijke verschijning. Als houthakker, zanger en holtebouwer is hij een van de belangrijkste en meest geliefde spechten van ons land. Op onze website Vogelhuisjes-kopen.nl vind je van velen vogelsoorten informatie!